અહંકાર વિષે વાત ! શ્રી વિશ્વકર્મા સમાજ ના ડો. વૈદેહી જંજલે

         શ્રી વિશ્વકર્મા  સમાજ ના  બ્રિલિયન્ટ માઇન્ડ કાઉન્સલિંગ એન્ડ ટ્રીટમેન્ટ સેન્ટરના ડિરેક્ટર અને સાઇકિયાટ્રિસ્ટ, કાઉન્સેલર ડો. વૈદેહી જંજલે

       અહંકાર એ માણસનો સૌથી મોટો દુશ્મન છે. દરેક વ્યક્તિ અહંકારી છે. કોઈને સિદ્ધિનો અહંકાર હોય છે. તે આવીને જાય છે અને બધાને કહે છે, ‘મેં દુનિયાને શરૂઆતથી જ બનાવી છે.’ શું તમે ખરેખર સર્વવ્યાપી છો ? નવી દુનિયાના નિર્માતા ? કેટલાકમાં સ્વરૂપનો અહંકાર હોય છે,  કોઈનો પદનો હોય છે અને કોઈને શક્તિનો અહંકાર હોય છે. સરળ શબ્દોમાં, અહમનો અર્થ પાગલ, મસ્તી, માજ છે.  મારો મતલબ છે કે તે માત્ર હું જ છું. કોઈ વ્યક્તિએ પોતાને આત્મનિરીક્ષણ કરવું જોઈએ અને ધ્યાન આપવું જોઈએ કે બીજી વ્યક્તિ મારી સાથે કેવી વર્તન કરે છે. કોઈએ અહંકાર અને આત્મગૌરવ વચ્ચેનો તફાવત ઓળખવો પડશે   

             એકવાર કાગડો તેના પંજામાં માંસનો મોટો ટુકડો લઈને ઉડતો હતો. તેનો વિચાર શાંત સ્થળે ઉતરવાનો હતો અને શાંતિથી માંસનો ટુકડો ખાવાનો હતો. થોડા સમય પછી તેણે જોયું કે કેટલીક ગીધ તેમની પાછળ આવી રહી છે. ગીધને જોઇને કાગડો ગભરાઈ ગયો. તેણે વિચાર્યું કે ગીધ તેને મારવા પાછળ છે, કાગડાએ ગીધ ની પકડમાંથી બચવા માટે મોટેથી અને મોટેથી ઉડવાનો પ્રયાસ કર્યો. પરંતુ તે શક્ય ના હતું માંસના ભારે ટુકડાને કારણે તેણે તેના પંજામાં પકડ્યો હતો, કાગડો ખૂબ થાકી ગયો હતો. તે ખૂબ ઉચી ઉડાન કરી શકતો ના હતો

               અંતે ગરુડ ઉડતી કાગડો પાસે આવ્યો અને બોલ્યો, ‘કેમ રે બાબા!  ? તમે આટલા પરસેવો કેમ પાડો છો ? કાગડો બોલ્યો, "ઓ ગરુડ! ત્યારથી આ ગીધ મારી પાછળ ચાલે છે. તેઓ મારી પાછળ પડ્યા  છે. હું હજી પણ તેમને ભગાડવા માટે ઉડાન ભરી પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. કાગડોને સાંભળીને, ગરુડ બોલ્યો, "ઓહ, તે ગીધ તમારી પાછળ નથી, તે તમારા પંજામાં માંસના ટુકડા માટે તમારી પાછળ છે. કારણ કે તે ભાગ ભારે છે, તમે ખૂબ ઉચે ઉડી શકતા નથી." તે માંસનો ટુકડો ફેંકી દો અને જુઓ શું થાય છે! '

              કાગડો બસ એટલું જ કર્યું. તેણે પોતાના પંજામાંથી માંસનો ટુકડો છોડી દીધો. બાકી રહેલી બધી ગીધ માંસના તે ભાગ પર ગઈ. માંસના ટુકડાનું વજન નીકળી જતા કાગડાને હળવાશ અનુભવાઈ અને તેણે ઉચો કૂદકો લગાવ્યો.

             આપણે બધા કાગડા છીએ અને આખી જીંદગી આપણા માથામાં આવા ભારે ટુકડા સાથે જીવીએ છીએ. આ ભાગનું નામ 'અહંકાર' છે જેનો અર્થ છે 'હું' અથવા પોતાના વિશેની કેટલીક ગેરસમજો ..! આપણે કોઈ વિશેષ છીએ, આપણે ખૂબ જ સ્માર્ટ અથવા બુદ્ધિશાળી છીએ, આપણે બધું જાણીએ છીએ અથવા સમજીએ છીએ, આપણે દાદા દાદી છીએ, આપણી પાસે ઘણું શિક્ષણ છે અથવા સંપત્તિ છે, મારી પાસે છે

ઘણા લોકો એવા ભ્રાંતિ હેઠળ છે કે તેમની પાસે ઘણા પૈસા છે. આપણા સન્માન, આપણી પ્રતિષ્ઠા, કુટુંબની પ્રતિષ્ઠાના નામે ઘણા લોકો આ ભ્રામક વિચારોને જીવંત રાખે છે. તમારો અહંકાર ક્ષીણ થઈ રહ્યો છે.

               તો પછી આ માટે દુશ્મની આવે તો પણ કામ કરે છે, લોકો ભલે તૂટેલા હોય પણ ચાલે છે, પરંતુ 'અહંકાર' નામના ભારે ટુકડાને છોડી દે છે તેવા લોકો જ ઉચે કૂદી શકે છે. .! અહંકાર માં, અહંકાર એટલે હું પ્રબળ છું. જ્યારે વ્યક્તિ પોતાની આસપાસ ફરે છે ત્યારે અહંકાર પોષાય છે. આ ‘હું’ બીજાને ધિક્કારવા લાગે છે. એકલો પડે છે.

               માણસ એક સામાજિક પ્રાણી છે એકલા રહી શકતા નથી ‘અમને કોઈની જરૂર નથી. 'આપણી પાસે બધું છે' જેવું અહંકાર ધરાવનારા લોકો વિકૃતિકરણની નજીક હોય છે. જો તમારે અહંકાર પર વિજય મેળવવો હોય તો તમારે સતત રામકર્મનો જાપ કરવો જોઈએ. એવી લાગણી હોવી જ જોઇએ કે હું કોઈ નથી. ‘અહંકાર’ ને ત્યજી દેવાનો અર્થ એ છે કે આપણે સોનાના માર્ગે આગળ વધી રહ્યા છીએ.

માહિતી : પ્રતિનિધિ શિવાનંદ પંચાલ ( નાઇગાંવકર મહારાષ્ટ્ર )